Scheuren lijkt een eenvoudige activiteit.
Toch speelt scheuren een belangrijke rol in de ontwikkeling van kleuters.

Door papier te scheuren ontwikkelen kinderen handkracht, richtinggevoel en materiaalervaring.

In dit artikel lees je waarom scheuren een belangrijke basis vormt voor activiteiten zoals knippen en schrijven.

Scheuren is een belangrijke basisvaardigheid

Veel kleuterleerkrachten herkennen het.

Kinderen die moeite hebben met knippen.

• De schaar gaat niet open en dicht.
• Het papier beweegt alle kanten op.
• Soms raakt een kind zelfs gefrustreerd.

Wat vaak vergeten wordt (door ouders en leerkrachten), is dat knippen een vaardigheid is die niet zomaar ontstaat.

Daar gaat iets belangrijks aan vooraf.

Scheuren.

Scheuren lijkt een eenvoudige activiteit, maar voor kleuters is het een belangrijke stap in de ontwikkeling van hun fijne motoriek.

Waarom is scheuren zo belangrijk

Wanneer een kind papier scheurt, gebeurt er eigenlijk veel tegelijk.

Het kind

• gebruikt beide handen.
• voelt de weerstand van het papier.
• leert een beweging sturen.

Daarmee ontwikkelen kleuters drie belangrijke vaardigheden.

1 Handkracht

Scheuren versterkt de kleine spieren in de handen en vingers.

Die kracht is nodig om later:

• een schaar te gebruiken
• kralen te rijgen
• te leren schrijven

Zonder voldoende handkracht wordt knippen vaak moeilijk.

2 Richting en controle

Bij scheuren leren kinderen hun handen sturen.

Ze ontdekken dat een beweging invloed heeft op wat er gebeurt.

Het papier scheurt bijvoorbeeld:

• recht
• schuin
• in kleine stukjes

Zo ontstaat gevoel voor richting en controle.

3 Materiaalgevoel

Scheuren helpt kinderen verschillende materialen ontdekken.

Papier kan:

• dun zijn
• dik zijn
• zacht zijn
• stevig zijn

Door dit te ervaren ontwikkelen kinderen gevoel voor materiaal.

Dat helpt later bij allerlei activiteiten.

Waarom scheuren vóór knippen komt

Knippen is een complexe vaardigheid.

Bij knippen moeten kinderen:

• een schaar openen en sluiten
• het papier sturen
• naar de kniplijn kijken

Dat vraagt veel tegelijk.

Wanneer kinderen eerst leren scheuren, ontwikkelen ze al belangrijke vaardigheden.

Daarom lukt knippen vaak beter wanneer kinderen eerst leren scheuren.

Hoe ontwikkelt scheuren zich bij kleuters

Net als andere vaardigheden ontwikkelt scheuren zich stap voor stap.

Fase 1

Grote stukken papier

Kinderen scheuren grote stukken papier.
Het gaat nog niet om netjes scheuren.
Het gaat er nu om dat kinderen ervaring opdoen.

Fase 2

Kleine stukken papier

Kinderen maken kleine snippers.
Ze ontdekken dat papier op allerlei verschillende manieren kan scheuren.

Fase 3

Gerichter scheuren

Kinderen kunnen gerichter scheuren.

Bijvoorbeeld:

• langs een rand
• in repen
• in stukjes voor een collage
• in vormen scheuren

Activiteiten met scheuren

Scheuren kan op veel manieren gebruikt worden in de kleuterklas.

Bijvoorbeeld:

• snippers maken voor een kunstwerk
• stukjes papier scheuren voor een collage
• repen scheuren voor een slinger

Zo wordt scheuren ook een creatieve activiteit.

Een rustige opbouw voorkomt frustratie

Wanneer kinderen stap voor stap leren scheuren:

• ontstaat er minder frustratie.
• krijgen kinderen succeservaringen.

En succeservaringen zorgen ervoor dat kinderen gemotiveerd blijven om nieuwe vaardigheden te leren.

Meer inspiratie voor kleuteronderwijs

Wil je meer weten over activiteiten die de fijne motoriek van kleuters stimuleren?

Bekijk dan ook: de 4-weekse training Scheuren bij kleuters

of ontdek meer inspiratie in: Onze Kleuterklas Community (onzekleuterklascommunity.nl)