“Vanavond had ik een bijzonder telefoongesprek.

“Vanavond had ik een bijzonder telefoongesprek.

Aan de andere kant van de lijn zat een kleuterleerkracht die binnenkort met pensioen gaat.

Ze vertelde over de mappen die ze jarenlang had bewaard.

‘Die mogen toch niet verloren gaan?’ zei ze.

En ik wist direct wat ze bedoelde.”

Ook haar moeder, inmiddels 92 jaar, volgde ooit de opleiding tot kleuterleidster. Ook zij heeft nog materiaal uit haar opleiding bewaard. Zorgvuldig opgeborgen. Met de wens dat het niet verloren gaat wanneer zij er niet meer is.

Binnenkort komt dit materiaal mijn kant op.

En eerlijk gezegd raakt dat me iedere keer weer.

Want dit is precies waarom de Onze Kleuterklas Community is ontstaan.

Kennis die dreigt te verdwijnen

De afgelopen jaren heb ik met veel (oud-)kleuterleerkrachten gesproken.

Steeds opnieuw hoor ik hetzelfde verhaal.

Er was ooit veel aandacht voor de ontwikkeling van jonge kinderen. Voor spel. Voor motoriek. Voor taalontwikkeling. Voor materialen. Voor observeren. Voor kijken naar wat een kind al kan en wat het nog nodig heeft.

Veel van die kennis zit nog in oude mappen, boeken en persoonlijke aantekeningen.

Maar de mensen die deze kennis hebben opgebouwd, gaan met pensioen.

En als we niets doen, verdwijnt een schat aan ervaring voorgoed.

Daarom verzamel ik deze materialen.

Niet om alles klakkeloos over te nemen.

Maar om de waardevolle kennis te bewaren, te bestuderen en te vertalen naar het kleuteronderwijs van nu.

Een ongemakkelijke werkelijkheid

Tijdens gesprekken met kleuterleerkrachten hoor ik ook iets anders.

Veel leerkrachten voelen zich onzeker over hun kennis van kleuterontwikkeling.

Dat is niet vreemd.

Tijdens veel opleidingen komt de ontwikkeling van jonge kinderen minder uitgebreid aan bod dan vroeger.

Toch vinden veel leerkrachten het lastig om dat hardop uit te spreken.

Daardoor ontstaat soms een situatie waarin methodes leidend worden.

Of waarin activiteiten worden gekozen omdat ze er mooi uitzien op internet.

Een werkje van Pinterest kan er prachtig uitzien.

Maar de vraag is niet of het eindresultaat mooi is.

De vraag is:

Past deze activiteit bij de ontwikkeling van dit kind?

Wanneer een leerkracht veel moet voordoen, knippen, plakken, tekenen of corrigeren om tot een mooi eindproduct te komen, is het de moeite waard om jezelf af te vragen wat het kind eigenlijk geleerd heeft.

De basis wordt vaak vergeten

Steeds vaker zie ik dat kleuters al bezig zijn met vaardigheden die eigenlijk pas later aan bod komen.

Letters.

Werkbladen.

Schoolse opdrachten.

Voorbereiding op groep 3.

Maar een huis bouw je ook niet vanaf het dak.

Eerst komt de fundering.

Een kleuter die volop heeft gespeeld, gebouwd, geknipt, gescheurd, geklommen, getekend, verteld, ontdekt en geëxperimenteerd, neemt een stevige basis mee naar groep 3.

Juist die basis maakt het later mogelijk om lezen, schrijven en rekenen gemakkelijker te leren.

De vraag is dus niet:

“Hoe krijgen we kleuters zo snel mogelijk bezig met groep 3?”

Maar:

“Welke ervaringen hebben kleuters nú nodig om straks succesvol verder te kunnen leren?”

Daarom bestaat Onze Kleuterklas Community

Elke map die binnenkomt.

Elke oude lesbeschrijving.

Elke observatiekaart.

Elke praktijkervaring van een (oud-)kleuterleerkracht.

Draagt bij aan het bewaren van kennis die anders verloren zou gaan.

In de community delen we deze kennis met elkaar.

We kijken naar wat nog steeds waardevol is.

We verbinden oude inzichten met actuele kennis over ontwikkeling.

En we helpen kleuterleerkrachten om bewuste keuzes te maken voor de kinderen in hun groep.

Niet omdat het vroeger beter was.

Maar omdat we geloven dat de kennis van gisteren en de inzichten van vandaag samen kunnen zorgen voor beter kleuteronderwijs morgen.

Want een kleuter is geen schoolkind dat nog iets moet leren.

Een kleuter is een jong kind in ontwikkeling.

En juist die ontwikkeling verdient onze volle aandacht.